![\"\"](\"https:\/\/leylisanat.org\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Tesis-Gorsel-Tasarimi.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Melisa Parlak\u2019\u0131n 2022\u2019de yay\u0131mlanan Tesis<\/em> adl\u0131 roman\u0131ndan s\u00f6z edece\u011fiz. Yazar\u0131n g\u00fcncel edebiyatta ba\u015far\u0131l\u0131 say\u0131labilecek olan roman\u0131n\u0131 okurken merak ve hafif bir gerilim duygusunun yan\u0131nda sorgulama ve fark\u0131ndal\u0131k da size yolda\u015f oluyor ve sizi sars\u0131c\u0131 bir sonla kendi d\u00fc\u015f\u00fcncelerinizle ba\u015f ba\u015fa b\u0131rak\u0131yor. Kendini arayanlara<\/em> ithaf edilen Tesis\u2019<\/em>te kendini b\u00fct\u00fcn, kay\u0131p, bo\u015f veya par\u00e7alanm\u0131\u015f hisseden kahramanlar\u0131n birbirleriyle, kendileriyle ve tesisle ili\u015fkileri anlat\u0131l\u0131yor. B\u00f6ylece ithaf da bu kahramanlarla anlam\u0131n\u0131 bulmu\u015f oluyor. \u0130ncelemeye ge\u00e7meden \u00f6nce roman unsurlar\u0131n\u0131 biraz tan\u0131yal\u0131m:<\/p>\n Roman, sanki bir \u00e7iftin evlilik problemlerinden s\u00f6z edecek gibi ba\u015flasa da ilerledik\u00e7e g\u00f6r\u00fcyoruz ki konu bunun \u00e7ok daha \u00f6tesinde, benlik alg\u0131s\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde \u015fekilleniyor. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta Sahra \u00c7\u0131nar ve Atlas \u00c7\u0131nar adl\u0131 \u00e7ift tan\u0131t\u0131l\u0131r, her ikisinin de terapist oldu\u011fu birka\u00e7 sayfa ilerledikten sonra anla\u015f\u0131l\u0131r. Bu \u00e7ift bir \u00f6zel tesiste \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, Sahra bir terapist ve Atlas ise y\u00f6netici g\u00f6revinde. S\u0131radan bir sabahta i\u015fe gittikleri bir g\u00fcn, Hicran Ayd\u0131n ad\u0131nda bir hasta M\u00fcdire Han\u0131m taraf\u0131ndan Sahra \u00c7etin\u2019e y\u00f6nlendirilir ve her \u015fey bu g\u00f6revlendirmeyle ba\u015flar. Hicran Ayd\u0131n, e\u015finden psikolojik \u015fiddet g\u00f6rm\u00fc\u015f ve intihara te\u015febb\u00fcs etmi\u015f orta ya\u015fl\u0131 bir kad\u0131nd\u0131r, kendisine distimi (kronik depresyon) tan\u0131s\u0131 konulmu\u015ftur. Sahra; Hicran ile ilgilenirken kendisini, evlili\u011fini ve i\u015fini sorgulamaya ba\u015flar. Bu sorgulama \u00e7ok \u00f6ncesinde k\u00fc\u00e7\u00fck sorularla i\u00e7inden zaten s\u00fcrmektedir ancak Hicran Ayd\u0131n ile daha farkl\u0131 bir boyuta ta\u015f\u0131n\u0131r. Sahra \u00f6nce bir bilinmezli\u011fe ve \u00e7aresizli\u011fe s\u00fcr\u00fcklenmi\u015f hissine kap\u0131l\u0131r ama sonradan kazanaca\u011f\u0131 fark\u0131ndal\u0131kla hayat\u0131na farkl\u0131 bir y\u00f6n verecektir. Hicran\u2019\u0131n tesise yat\u0131r\u0131lmas\u0131na vesile olan ki\u015fi, karde\u015fi Taylan Ayd\u0131n\u2019d\u0131r, kendisinin m\u00fcdahalesiyle Hicran e\u015finden bo\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. Taylan, Sahra\u2019y\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ilk g\u00fcnden itibaren ondan etkilenir ve Sahra da bir s\u00fcre sonra buna kay\u0131ts\u0131z kalamaz, Hicran\u2019\u0131n durumunu g\u00f6r\u00fc\u015fmeyi gerek\u00e7e g\u00f6stererek Taylan ile ikili bir ili\u015fki geli\u015ftirir. Ayr\u0131ca romanda Sahra\u2019n\u0131n karde\u015fi Hazar \u00c7etin, \u0130spanyol bir aile ve i\u015flettikleri k\u00fc\u00e7\u00fck kafeleri, tesis \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131ndan Nursel Hem\u015fire, M\u00fcdire Han\u0131m ve radyo programc\u0131s\u0131 olan -kendisini yaln\u0131zca arka fonda tan\u0131yoruz- Tar\u0131k Cebeli de olaylar\u0131n ilerleyi\u015fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli yere sahip. B\u00fct\u00fcn olaylar ya\u015fan\u0131rken her kahraman\u0131 bir araya getiren, herkesin olumlu veya olumsuz etkilenmesine neden olan iki unsur g\u00f6r\u00fcyoruz: bunlardan ilki Tesis<\/em>, di\u011feri ise Radyo Sueno.<\/p>\n Romana ad\u0131n\u0131 veren tesis, son derece donan\u0131ml\u0131 ve ileri bir teknolojiye sahip olan, her \u015feyin dijital kay\u0131tlar\u0131n\u0131n tutuldu\u011fu bir ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 tedavi merkezidir. Ancak bu tesisin bulundu\u011fu yer k\u00fc\u00e7\u00fck bir kasabad\u0131r ve bu k\u0131s\u0131tl\u0131 imkanlar\u0131 olan kasabada ya\u015fayan, b\u00fcy\u00fck hayallerle dolu insanlar\u0131n psikolojisi olaylara y\u00f6n veren durumdan biridir. Fakat bunun \u00f6tesinde tesisin ba\u011flay\u0131c\u0131 ve s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fc bir unsur olarak yans\u0131t\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 ilgi \u00e7ekicidir. Zira, herkesin \u015fifa bulmas\u0131 gereken bir merkezde herkesin kendini kaybetmesi roman\u0131n en b\u00fcy\u00fck ironisidir. Kendini kaybeden ve yard\u0131ma ihtiyac\u0131 olan insanlar\u0131 bir araya getirmi\u015f fakat kimseye yard\u0131m\u0131 olmam\u0131\u015f hatta insanlar\u0131 kendilerinin daha k\u00f6t\u00fc y\u00f6nleriyle y\u00fczle\u015ftirmi\u015f bir tesis s\u00f6z konusudur. Bizler okuyucu olarak burada mek\u00e2n\u0131n kahraman kadrosuna kat\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 ve bir bak\u0131ma gizli bir el gibi insanlar\u0131 y\u00f6nlendiren bir gizli anlat\u0131c\u0131 olu\u015funa tan\u0131kl\u0131k ederiz. Metinlerde mek\u00e2nlar\u0131n insanlar\u0131n psikolojik tahlillerine yard\u0131m\u0131 su g\u00f6t\u00fcrmez bir ger\u00e7ektir fakat bu metin i\u00e7in s\u00f6z konusu olan bir mek\u00e2n\u0131n fesat bir canl\u0131 gibi gizlice m\u00fcdahale ederek adeta kahramanlardan birine d\u00f6n\u00fc\u015fmesidir. Duruma a\u00e7\u0131kl\u0131k kazand\u0131rmak ad\u0131na \u00f6rneklendirelim: Atlas ve Sahra \u00fcniversitede tan\u0131\u015fm\u0131\u015f ve o zamanlar heyecan dolu bir \u00e7ifttir fakat tesiste \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131ktan sonra tesis adeta Atlas\u2019\u0131 ele ge\u00e7irmi\u015f ve y\u00f6neticilik pozisyonuna geldikten sonra her ne kadar imkans\u0131zl\u0131klarla dolu da olsa kasabaya mahk\u00fbm etmi\u015ftir evli \u00e7ifti. Bu durumdan Sahra \u00e7ok fazla etkilenir, bu etkilerin fark\u0131ndad\u0131r ve ayr\u0131lma hissiyat\u0131n\u0131 i\u00e7inde ta\u015f\u0131r. Ayr\u0131ca roman\u0131n ba\u015fkahramanlar\u0131ndan biri olan Hicran Ayd\u0131n ile Sahra burada tan\u0131\u015f\u0131r, Hicran\u2019\u0131n hayat\u0131n\u0131 burada \u00f6\u011frenir, onun ya\u015fant\u0131s\u0131ndan etkilenir, kendi sonunu yava\u015f yava\u015f getirmesini okura anlat\u0131r fakat Sahra\u2019n\u0131n kendi i\u00e7inde bulundu\u011fu durum nedeniyle bu sonun fark\u0131na varmas\u0131 i\u00e7in her \u015feyin sona ermesi gerekecektir. Di\u011fer yandan, Sahra\u2019n\u0131n Atlas\u2019la ilgili sorgulamalar\u0131na sebep olan da yine Taylan ile tan\u0131\u015fmas\u0131na sebep olan bu tesistir. \u0130lerleyen b\u00f6l\u00fcmlerde anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere M\u00fcdire Han\u0131m da tesis sebebiyle e\u015finden ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ve Taylan\u2019\u0131n kald\u0131\u011f\u0131 eski evin onun da eski e\u015fine ait olu\u015fu metni daha da derinle\u015ftirir. Burada bir aile olma durumu s\u00f6z konusu olmasa bile soya\u00e7ekimin etkisi g\u00f6r\u00fclmektedir. Bunun yan\u0131nda tesiste kalan insanlardan ger\u00e7ekten hasta olan tek ki\u015finin Hicran Ayd\u0131n olu\u015fu ve di\u011ferlerinin tesisi bir kafa tatili olarak de\u011ferlendirmeleri d\u00fc\u015f\u00fcnmeye de\u011fer bir ayr\u0131nt\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n tek ortak y\u00f6n\u00fc tesistir.<\/p>\n Roman\u0131 \u00e7ekici k\u0131lan bir di\u011fer \u00f6zellik ise m\u00fczi\u011fin metinle i\u00e7 i\u00e7e olmas\u0131d\u0131r. Metin boyunca Radyo Sueno\u2019da program yapan Tar\u0131k Cebeli\u2019nin dinleyicilerine sesleni\u015fi, onlar i\u00e7in dilekleri ve \u00e7ald\u0131\u011f\u0131 \u015fark\u0131lar hem kahramanlara hem ya\u015fant\u0131lara hem de okura e\u015flik eder. Radyo programc\u0131s\u0131n\u0131n s\u00f6ylemleri \u00f6yle zamanlara denk gelir ki kahramanlara tam da ihtiyac\u0131 olan \u015feyleri s\u00f6yler. Bu s\u00f6ylenenler kahramanlarda fark edilmeyen bir etki b\u0131rak\u0131r ve biz burada bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131n\u0131n etkisini g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Tercih edilen \u015fark\u0131lar da ayn\u0131 \u015fekilde ihtiyaca y\u00f6nelik gibidir. Hayatta insanlar\u0131n kararlar\u0131n\u0131n asl\u0131nda dikkat edilmeyen ne kadar k\u00fc\u00e7\u00fck ayr\u0131nt\u0131lardan etkilendi\u011fini sakince g\u00f6stermenin bir yolunu bulmu\u015ftur yazar. Metinde bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131, psikolojik tahliller, ruh \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeleri, bilin\u00e7 ak\u0131\u015f\u0131, leitmotiv, metinleraras\u0131l\u0131k gibi tekniklerin s\u0131k\u00e7a kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. \u00d6zellikle bilin\u00e7 ak\u0131\u015f\u0131, roman boyunca tespit edilebilmektedir.<\/p>\n Hicran\u2019\u0131n g\u00fcnl\u00fckleri roman\u0131n \u00e7ok \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Burada kullan\u0131lan ifadeler, konu\u015fmalar hem kahraman\u0131n ataca\u011f\u0131 ad\u0131mlar i\u00e7in okura k\u00fc\u00e7\u00fck ipu\u00e7lar\u0131 b\u0131rak\u0131r hem de merak duygusunu art\u0131r\u0131r ancak en \u00f6nemli i\u015flevi, bir hastan\u0131n i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131na tan\u0131k olmam\u0131z\u0131 sa\u011flamas\u0131d\u0131r. Ayn\u0131 zamanda Hicran\u2019\u0131n ne kadar net d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin oldu\u011fu, kararl\u0131 bir isim oldu\u011fu da g\u00fcnl\u00fcklerden anla\u015f\u0131l\u0131r. Kendi ad\u0131ma burada bir aksakl\u0131k g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc ifade etmeden ge\u00e7emeyece\u011fim. Hicran Ayd\u0131n y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f ve psikolojik olarak benli\u011finin da\u011f\u0131lma noktas\u0131na gelmi\u015f bir karakterken g\u00fcnl\u00fcklerde kendisine ait ifadelerde ise olduk\u00e7a tutarl\u0131, mant\u0131kl\u0131 ve kararl\u0131 birini g\u00f6r\u00fcyoruz. Kendini zaten tan\u0131yan ve benli\u011fine h\u00e2kim birine ait i\u00e7 konu\u015fmalara tan\u0131k oluyoruz. Fakat Hicran Ayd\u0131n\u2019\u0131n ya\u015fanm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 ve geldi\u011fi nokta, bu kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc konu\u015fmalar yapabilmesine imk\u00e2n veremeyecek durumda gibidir. Yine de romana katk\u0131s\u0131 elbette b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. G\u00fcnl\u00fcklerin metinleraras\u0131l\u0131\u011f\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da unutmamak gerekir.<\/p>\n Roman\u0131n en b\u00fcy\u00fck meselesi bir birey olma \u00e7abas\u0131n\u0131n zorluklar\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Birey olmak demek; ki\u015finin benli\u011fi tan\u0131mas\u0131 ve do\u011fas\u0131na uygun se\u00e7imlerle kendine ait bir ya\u015fam in\u015fa edebilmesi, se\u00e7imlerinin olumlu veya olumsuz sonu\u00e7lar\u0131yla y\u00fczle\u015ferek do\u011fru bi\u00e7imde sorumluluk \u00fcstlenebilecek durumda olmas\u0131 demektir, diyebiliriz. Romanda birey olabilen kahramanlar pek azd\u0131r. Kendini tan\u0131yan kahramanlar da azd\u0131r. Kendini tesiste b\u00fct\u00fcnl\u00fck i\u00e7inde ve mutlu hisseden tek kahraman Atlas\u2019t\u0131r ve Hicran\u2019\u0131n da bunu fark etti\u011fini g\u00fcnl\u00fcklerinden \u00f6\u011freniriz. Atlas e\u015fini ve i\u015fini \u00e7ok seven, maddi olarak her olana\u011fa sahip, i\u015finde istedi\u011fi mertebeye y\u00fckselmi\u015f ve bunlarla kendini b\u00fct\u00fcn hissedebilen biridir. Psikolojide ise kendini tam hisseden insanlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnce d\u00fcnyalar\u0131nda konfor alanlar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na pek \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc yer al\u0131r. Romanda Sahra\u2019n\u0131n da Atlas i\u00e7in konfor alan\u0131ndan \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesinde oldu\u011fu birka\u00e7 kez vurgulan\u0131r. B\u00fct\u00fcn hissetme konusu Freud ve Lacan gibi psikanalistler taraf\u0131ndan irdelenmi\u015f bir mevzudur. Lacan\u2019a g\u00f6re b\u00fct\u00fcn olma duygusunu hissetmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir \u00e7\u00fcnk\u00fc hayat bir aray\u0131\u015ftan ibarettir. Herkes kendi ger\u00e7ekli\u011finin pe\u015fine d\u00fc\u015fer, elinde olmayan, arzulad\u0131\u011f\u0131 \u015fey<\/em> neyse onun eksikli\u011fini duyar hayat\u0131nda. B\u00fct\u00fcn bir \u00f6m\u00fcr bu aray\u0131\u015fla ge\u00e7er, tatmin olma duygusu bu nedenle m\u00fc\u015fk\u00fcld\u00fcr. Fakat bu iyi bir \u015feydir insanlar i\u00e7in \u00e7\u00fcnk\u00fc tatmin olmak aray\u0131\u015f\u0131n sona ermesi demektir ve hayattaki aray\u0131\u015f\u0131n sona eri\u015fi \u00f6l\u00fcm\u00fc getirir. Sahra, M\u00fcdire Han\u0131m, Hicran hayatlar\u0131ndaki eksik par\u00e7an\u0131n pe\u015finde olan kahramanlar olarak pek \u00e7ok tercih yaparlar. \u0130\u00e7lerinden yaln\u0131zca biri b\u00fct\u00fcnlenecektir.<\/p>\n \u201cBirey olma, kendini b\u00fct\u00fcn hissetme, benlik aray\u0131\u015f\u0131, kendini ger\u00e7ekle\u015ftirme\u201d sadece psikolojinin de\u011fil, psikanalizin de konusudur. Freud ve Lacan gibi psikanalistler birey olman\u0131n a\u015famalar\u0131n\u0131 incelemi\u015flerdir. \u00d6zellikle Lacan\u2019\u0131n [1]<\/a> \u00f6zne olma konusundaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 dikkat \u00e7ekicidir. Birey, yani \u00f6zne olmak i\u00e7in kendini bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fcnde g\u00f6rmek gerekir Lacan\u2019a g\u00f6re. Bunun anlam\u0131, kendimizi ancak ba\u015fkalar\u0131n\u0131n g\u00f6zlerinden tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r. Yani, etraf\u0131m\u0131zdaki insanlar\u0131n bizim hakk\u0131m\u0131zdaki d\u00fc\u015f\u00fcnlerinin toplam\u0131y\u0131zd\u0131r asl\u0131nda. Ki\u015fi kendisini kar\u015f\u0131s\u0131ndakinin g\u00f6z\u00fcnde g\u00f6remezse (bunun anlam\u0131 \u201cilgi g\u00f6remez ve \u015fefkat duyamazsa\u201dd\u0131r) bir \u00f6zne olamaz. Bir bebek, kendisini annesinin g\u00f6z bebe\u011finde yans\u0131mas\u0131n\u0131 g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131ktan sonra ayr\u0131 bir varl\u0131k oldu\u011funu hisseder, yine Lacan\u2019a g\u00f6re. Ayn\u0131 \u015fekilde, hayatta yan\u0131nda oldu\u011fumuz ki\u015filerin g\u00f6z\u00fcnde kendimizi g\u00f6remedi\u011fimiz zaman eksik kal\u0131r\u0131z ve bu durum nevroza, daha ileri boyutta ise psikoza yol a\u00e7ar. Hicran Ayd\u0131n\u2019\u0131n durumu tam olarak budur. Kendisini e\u015finin g\u00f6z\u00fcnde g\u00f6rebilmek i\u00e7in y\u0131llarca e\u015finin bir nevi k\u00f6lesi olur, hapis hayat\u0131 ya\u015far ancak yine de sevilmez. Sevilmedi\u011fini anlad\u0131\u011f\u0131 andan itibaren Hicran\u2019\u0131n ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 bozulur. \u00c7\u00fcnk\u00fc kendisini sevdi\u011finin g\u00f6z\u00fcnde g\u00f6remeyince varl\u0131\u011f\u0131 bir anda anlam\u0131n\u0131 kaybeder. B\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc bozulur, par\u00e7alan\u0131r, Hicran\u2019\u0131n kendi ifadesiyle i\u00e7i \u00e7\u00fcr\u00fcr.<\/em> Bu kadar par\u00e7an\u0131n tekrar b\u00fct\u00fcn haline getirilme \u00e7abalar\u0131 hem Hicran\u2019\u0131 hem Sahra\u2019y\u0131 hem Atlas\u2019\u0131 hem de Taylan\u2019\u0131 olduk\u00e7a y\u0131pratacakt\u0131r.<\/p>\n Sahra\u2019n\u0131n da kendini eksik hissedi\u015fini ayn\u0131 \u015fekilde a\u00e7\u0131klayabiliriz elbette. Atlas \u00c7\u0131nar kendini b\u00fct\u00fcn hisseder ancak kendi hayat\u0131na odaklanm\u0131\u015f durumdad\u0131r ve kar\u015f\u0131s\u0131ndakinin durumundan bihaberdir. Sahra kendisini Atlas\u2019\u0131n hayat\u0131nda onu mutlu etmek i\u00e7in herhangi bir \u015fey gibi hissetmeye ba\u015flar, b\u00f6ylece bir nevroz durumu daha romanda g\u00fcndeme gelir. Bununla birlikte Taylan\u2019\u0131n kendini eksik hissetti\u011fi romanda sezilir ancak o Lacan\u2019a g\u00f6re daha farkl\u0131 bir yol tercih ederek y\u00fcceltme<\/em> yapar. Yani, sahip olamad\u0131\u011f\u0131 \u015fey<\/em>lerin yerine ba\u015fka \u015feyler koyarak eksikli\u011fini tamamlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, bu nedenle nevrozu Sahra\u2019ya g\u00f6re \u00e7ok daha az hissedilir.<\/p>\n Kendini ger\u00e7ekten b\u00fct\u00fcn hisseden ve ger\u00e7ek bireyler olabilen kahramanlar ise Cafe De Nada\u2019n\u0131n i\u015fletmecileri olan anne-k\u0131z Karmen ile Bonita, daha \u00e7ok ise Karmen\u2019dir. Karmen, bilge bir ki\u015fiyi temsilen romanda yer al\u0131r. B\u00f6ylece edebi gelene\u011fin bilge motifi romanda kendini g\u00f6sterir. Sahra, kendini bo\u015flukta hissetti\u011fi her anda bu kafede bulur kendini. Karmen\u2019in samimiyeti ve yol g\u00f6stericili\u011fi onun do\u011fru ad\u0131mlar atmas\u0131nda etken olur. Bonita ise gen\u00e7 bir k\u0131zd\u0131r. Karmen\u2019in k\u0131z\u0131d\u0131r. Tarot ile ilgilenir ve daha \u00f6nceki \u00f6ng\u00f6r\u00fcleri Sahra\u2019y\u0131 korkutmu\u015ftur, kendini ger\u00e7ekle\u015ftiren kehanet<\/em> s\u00f6z konusudur \u00e7\u00fcnk\u00fc. Fakat ne Karmen ne de Bonita kendini kay\u0131p hisseder, onlar ya\u015fam\u0131n zorluklar\u0131yla nas\u0131l m\u00fccadele edeceklerini \u00f6\u011frenmi\u015f, sakin ve sessiz bir yerdeki k\u00fc\u00e7\u00fck i\u015fletmelerinde hayat\u0131n anlam\u0131n\u0131 ke\u015ffetmeye \u00e7al\u0131\u015fan iki bilge insan ve ideal kahramanlard\u0131r.<\/p>\n Geldi\u011fimiz noktada roman\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131n yads\u0131namayaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclebilir. Gerek g\u00fc\u00e7l\u00fc kahraman kadrosu, gerek ak\u0131lda kal\u0131c\u0131 aforizmalar, gerekse olay \u00f6rg\u00fcs\u00fc yazar\u0131n vermek istedi\u011fi konuyu anla\u015f\u0131l\u0131r bir \u015fekilde ifade edebilmesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Roman\u0131n \u00fcslubunda “\u00e7eviri metin” havas\u0131 sezilse dahi bu durum ak\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na \u00fcst\u00fcn gelememi\u015ftir. S\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc daha da uzatmadan toparlayacak olursak: Her okuyan\u0131n kendi hayat\u0131ndan bir \u015feyler bulabilece\u011fini g\u00f6steren, ayaklar\u0131 yere basan, fark\u0131ndal\u0131\u011fa dikkat \u00e7eken, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n i\u00e7 d\u00fcnyalar\u0131n\u0131 tan\u0131yabilmeyi \u00f6\u011freten, ruhsal anlamda bir tedaviyse aranan ki\u015finin en iyi doktorunun kendisi olabilece\u011fini dolayl\u0131 yollardan anlatan bir roman Tesis. <\/em>Yazar\u0131 Melisa Parlak\u2019\u0131 kutlar, keyifli okumalar dileriz.<\/p>\n [1]<\/a> Homer, S. (2016). Jacques Lacan.<\/em> Ankara: Phoenix.<\/p>\n Tura, S. M. (2010). Freud’dan Lacan’a Psikanaliz.<\/em> \u0130stanbul : Pusula Yay\u0131nc\u0131l\u0131k.<\/p>\n Haz\u0131rlayan: Zeynep Tosun<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Melisa Parlak\u2019\u0131n 2022\u2019de yay\u0131mlanan Tesis adl\u0131 roman\u0131ndan s\u00f6z edece\u011fiz. Yazar\u0131n g\u00fcncel edebiyatta ba\u015far\u0131l\u0131 say\u0131labilecek olan roman\u0131n\u0131 okurken merak ve hafif bir gerilim duygusunun yan\u0131nda sorgulama ve fark\u0131ndal\u0131k da size yolda\u015f oluyor ve sizi sars\u0131c\u0131 bir sonla kendi d\u00fc\u015f\u00fcncelerinizle ba\u015f ba\u015fa b\u0131rak\u0131yor. Kendini arayanlara ithaf edilen Tesis\u2019te kendini b\u00fct\u00fcn, kay\u0131p, bo\u015f veya par\u00e7alanm\u0131\u015f hisseden kahramanlar\u0131n birbirleriyle, kendileriyle ve tesisle ili\u015fkileri anlat\u0131l\u0131yor. B\u00f6ylece ithaf da bu kahramanlarla anlam\u0131n\u0131 bulmu\u015f oluyor. \u0130ncelemeye ge\u00e7meden \u00f6nce roman unsurlar\u0131n\u0131 biraz tan\u0131yal\u0131m: Roman, sanki bir \u00e7iftin evlilik problemlerinden s\u00f6z edecek gibi ba\u015flasa da ilerledik\u00e7e g\u00f6r\u00fcyoruz ki konu bunun \u00e7ok daha \u00f6tesinde, benlik alg\u0131s\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde \u015fekilleniyor. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta Sahra \u00c7\u0131nar ve Atlas \u00c7\u0131nar adl\u0131 \u00e7ift tan\u0131t\u0131l\u0131r, her ikisinin de terapist oldu\u011fu birka\u00e7 sayfa ilerledikten sonra anla\u015f\u0131l\u0131r. Bu \u00e7ift bir \u00f6zel tesiste \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, Sahra bir terapist ve Atlas ise y\u00f6netici g\u00f6revinde. S\u0131radan bir sabahta i\u015fe gittikleri bir g\u00fcn, Hicran Ayd\u0131n ad\u0131nda bir hasta M\u00fcdire Han\u0131m taraf\u0131ndan Sahra \u00c7etin\u2019e y\u00f6nlendirilir ve her \u015fey bu g\u00f6revlendirmeyle ba\u015flar. Hicran Ayd\u0131n, e\u015finden psikolojik \u015fiddet g\u00f6rm\u00fc\u015f ve intihara te\u015febb\u00fcs etmi\u015f orta ya\u015fl\u0131 bir kad\u0131nd\u0131r, kendisine distimi (kronik depresyon) tan\u0131s\u0131 konulmu\u015ftur. Sahra; Hicran ile ilgilenirken kendisini, evlili\u011fini ve i\u015fini sorgulamaya ba\u015flar. Bu sorgulama \u00e7ok \u00f6ncesinde k\u00fc\u00e7\u00fck sorularla i\u00e7inden zaten s\u00fcrmektedir ancak Hicran Ayd\u0131n ile daha farkl\u0131 bir boyuta ta\u015f\u0131n\u0131r. Sahra \u00f6nce bir bilinmezli\u011fe ve \u00e7aresizli\u011fe s\u00fcr\u00fcklenmi\u015f hissine kap\u0131l\u0131r ama sonradan kazanaca\u011f\u0131 fark\u0131ndal\u0131kla hayat\u0131na farkl\u0131 bir y\u00f6n verecektir. Hicran\u2019\u0131n tesise yat\u0131r\u0131lmas\u0131na vesile olan ki\u015fi, karde\u015fi Taylan Ayd\u0131n\u2019d\u0131r, kendisinin m\u00fcdahalesiyle Hicran e\u015finden bo\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. Taylan, Sahra\u2019y\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ilk g\u00fcnden itibaren ondan etkilenir ve Sahra da bir s\u00fcre sonra buna kay\u0131ts\u0131z kalamaz, Hicran\u2019\u0131n durumunu g\u00f6r\u00fc\u015fmeyi gerek\u00e7e g\u00f6stererek Taylan ile ikili bir ili\u015fki geli\u015ftirir. Ayr\u0131ca romanda Sahra\u2019n\u0131n karde\u015fi Hazar \u00c7etin, \u0130spanyol bir aile ve i\u015flettikleri k\u00fc\u00e7\u00fck kafeleri, tesis \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131ndan Nursel Hem\u015fire, M\u00fcdire Han\u0131m ve radyo programc\u0131s\u0131 olan -kendisini yaln\u0131zca arka fonda tan\u0131yoruz- Tar\u0131k Cebeli de olaylar\u0131n ilerleyi\u015fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli yere sahip. B\u00fct\u00fcn olaylar ya\u015fan\u0131rken her kahraman\u0131 bir araya getiren, herkesin olumlu veya olumsuz etkilenmesine neden olan iki unsur g\u00f6r\u00fcyoruz: bunlardan ilki Tesis, di\u011feri ise Radyo Sueno. Romana ad\u0131n\u0131 veren tesis, son derece donan\u0131ml\u0131 ve ileri bir teknolojiye sahip olan, her \u015feyin dijital kay\u0131tlar\u0131n\u0131n tutuldu\u011fu bir ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 tedavi merkezidir. Ancak bu tesisin bulundu\u011fu yer k\u00fc\u00e7\u00fck bir kasabad\u0131r ve bu k\u0131s\u0131tl\u0131 imkanlar\u0131 olan kasabada ya\u015fayan, b\u00fcy\u00fck hayallerle dolu insanlar\u0131n psikolojisi olaylara y\u00f6n veren durumdan biridir. Fakat bunun \u00f6tesinde tesisin ba\u011flay\u0131c\u0131 ve s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fc bir unsur olarak yans\u0131t\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 ilgi \u00e7ekicidir. Zira, herkesin \u015fifa bulmas\u0131 gereken bir merkezde herkesin kendini kaybetmesi roman\u0131n en b\u00fcy\u00fck ironisidir. Kendini kaybeden ve yard\u0131ma ihtiyac\u0131 olan insanlar\u0131 bir araya getirmi\u015f fakat kimseye yard\u0131m\u0131 olmam\u0131\u015f hatta insanlar\u0131 kendilerinin daha k\u00f6t\u00fc y\u00f6nleriyle y\u00fczle\u015ftirmi\u015f bir tesis s\u00f6z konusudur. Bizler okuyucu olarak burada mek\u00e2n\u0131n kahraman kadrosuna kat\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 ve bir bak\u0131ma gizli bir el gibi insanlar\u0131 y\u00f6nlendiren bir gizli anlat\u0131c\u0131 olu\u015funa tan\u0131kl\u0131k ederiz. Metinlerde mek\u00e2nlar\u0131n insanlar\u0131n psikolojik tahlillerine yard\u0131m\u0131 su g\u00f6t\u00fcrmez bir ger\u00e7ektir fakat bu metin i\u00e7in s\u00f6z konusu olan bir mek\u00e2n\u0131n fesat bir canl\u0131 gibi gizlice m\u00fcdahale ederek adeta kahramanlardan birine d\u00f6n\u00fc\u015fmesidir. Duruma a\u00e7\u0131kl\u0131k kazand\u0131rmak ad\u0131na \u00f6rneklendirelim: Atlas ve Sahra \u00fcniversitede tan\u0131\u015fm\u0131\u015f ve o zamanlar heyecan dolu bir \u00e7ifttir fakat tesiste \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131ktan sonra tesis adeta Atlas\u2019\u0131 ele ge\u00e7irmi\u015f ve y\u00f6neticilik pozisyonuna geldikten sonra her ne kadar imkans\u0131zl\u0131klarla dolu da olsa kasabaya mahk\u00fbm etmi\u015ftir evli \u00e7ifti. Bu durumdan Sahra \u00e7ok fazla etkilenir, bu etkilerin fark\u0131ndad\u0131r ve ayr\u0131lma hissiyat\u0131n\u0131 i\u00e7inde ta\u015f\u0131r. Ayr\u0131ca roman\u0131n ba\u015fkahramanlar\u0131ndan biri olan Hicran Ayd\u0131n ile Sahra burada tan\u0131\u015f\u0131r, Hicran\u2019\u0131n hayat\u0131n\u0131 burada \u00f6\u011frenir, onun ya\u015fant\u0131s\u0131ndan etkilenir, kendi sonunu yava\u015f yava\u015f getirmesini okura anlat\u0131r fakat Sahra\u2019n\u0131n kendi i\u00e7inde bulundu\u011fu durum nedeniyle bu sonun fark\u0131na varmas\u0131 i\u00e7in her \u015feyin sona ermesi gerekecektir. Di\u011fer yandan, Sahra\u2019n\u0131n Atlas\u2019la ilgili sorgulamalar\u0131na sebep olan da yine Taylan ile tan\u0131\u015fmas\u0131na sebep olan bu tesistir. \u0130lerleyen b\u00f6l\u00fcmlerde anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere M\u00fcdire Han\u0131m da tesis sebebiyle e\u015finden ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ve Taylan\u2019\u0131n kald\u0131\u011f\u0131 eski evin onun da eski e\u015fine ait olu\u015fu metni daha da derinle\u015ftirir. Burada bir aile olma durumu s\u00f6z konusu olmasa bile soya\u00e7ekimin etkisi g\u00f6r\u00fclmektedir. Bunun yan\u0131nda tesiste kalan insanlardan ger\u00e7ekten hasta olan tek ki\u015finin Hicran Ayd\u0131n olu\u015fu ve di\u011ferlerinin tesisi bir kafa tatili olarak de\u011ferlendirmeleri d\u00fc\u015f\u00fcnmeye de\u011fer bir ayr\u0131nt\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n tek ortak y\u00f6n\u00fc tesistir. Roman\u0131 \u00e7ekici k\u0131lan bir di\u011fer \u00f6zellik ise m\u00fczi\u011fin metinle i\u00e7 i\u00e7e olmas\u0131d\u0131r. Metin boyunca Radyo Sueno\u2019da program yapan Tar\u0131k Cebeli\u2019nin dinleyicilerine sesleni\u015fi, onlar i\u00e7in dilekleri ve \u00e7ald\u0131\u011f\u0131 \u015fark\u0131lar hem kahramanlara hem ya\u015fant\u0131lara hem de okura e\u015flik eder. Radyo programc\u0131s\u0131n\u0131n s\u00f6ylemleri \u00f6yle zamanlara denk gelir ki kahramanlara tam da ihtiyac\u0131 olan \u015feyleri s\u00f6yler. Bu s\u00f6ylenenler kahramanlarda fark edilmeyen bir etki b\u0131rak\u0131r ve biz burada bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131n\u0131n etkisini g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Tercih edilen \u015fark\u0131lar da ayn\u0131 \u015fekilde ihtiyaca y\u00f6nelik gibidir. Hayatta insanlar\u0131n kararlar\u0131n\u0131n asl\u0131nda dikkat edilmeyen ne kadar k\u00fc\u00e7\u00fck ayr\u0131nt\u0131lardan etkilendi\u011fini sakince g\u00f6stermenin bir yolunu bulmu\u015ftur yazar. Metinde bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131, psikolojik tahliller, ruh \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeleri, bilin\u00e7 ak\u0131\u015f\u0131, leitmotiv, metinleraras\u0131l\u0131k gibi tekniklerin s\u0131k\u00e7a kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. \u00d6zellikle bilin\u00e7 ak\u0131\u015f\u0131, roman boyunca tespit edilebilmektedir. Hicran\u2019\u0131n g\u00fcnl\u00fckleri roman\u0131n \u00e7ok \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Burada kullan\u0131lan ifadeler, konu\u015fmalar hem kahraman\u0131n ataca\u011f\u0131 ad\u0131mlar i\u00e7in okura k\u00fc\u00e7\u00fck ipu\u00e7lar\u0131 b\u0131rak\u0131r hem de merak duygusunu art\u0131r\u0131r ancak en \u00f6nemli i\u015flevi, bir hastan\u0131n i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131na tan\u0131k olmam\u0131z\u0131 sa\u011flamas\u0131d\u0131r. Ayn\u0131 zamanda Hicran\u2019\u0131n ne kadar net d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin oldu\u011fu, kararl\u0131 bir isim oldu\u011fu da g\u00fcnl\u00fcklerden anla\u015f\u0131l\u0131r. Kendi ad\u0131ma burada bir aksakl\u0131k g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc ifade etmeden ge\u00e7emeyece\u011fim. Hicran Ayd\u0131n y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f ve psikolojik olarak benli\u011finin da\u011f\u0131lma noktas\u0131na gelmi\u015f bir karakterken g\u00fcnl\u00fcklerde kendisine ait ifadelerde ise olduk\u00e7a tutarl\u0131, mant\u0131kl\u0131 ve kararl\u0131 birini g\u00f6r\u00fcyoruz. Kendini zaten tan\u0131yan ve benli\u011fine h\u00e2kim birine ait i\u00e7 konu\u015fmalara tan\u0131k oluyoruz. Fakat Hicran Ayd\u0131n\u2019\u0131n ya\u015fanm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 ve geldi\u011fi nokta, bu kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc konu\u015fmalar yapabilmesine imk\u00e2n veremeyecek durumda gibidir. Yine de romana katk\u0131s\u0131 elbette b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. G\u00fcnl\u00fcklerin metinleraras\u0131l\u0131\u011f\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da unutmamak gerekir. Roman\u0131n en b\u00fcy\u00fck meselesi bir birey olma \u00e7abas\u0131n\u0131n zorluklar\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Birey olmak demek; ki\u015finin benli\u011fi tan\u0131mas\u0131 ve do\u011fas\u0131na uygun se\u00e7imlerle kendine ait bir ya\u015fam in\u015fa edebilmesi, se\u00e7imlerinin olumlu veya olumsuz sonu\u00e7lar\u0131yla y\u00fczle\u015ferek do\u011fru bi\u00e7imde sorumluluk \u00fcstlenebilecek durumda olmas\u0131 demektir, diyebiliriz. Romanda birey olabilen kahramanlar pek azd\u0131r. Kendini tan\u0131yan kahramanlar da azd\u0131r. Kendini tesiste b\u00fct\u00fcnl\u00fck i\u00e7inde ve mutlu hisseden tek kahraman Atlas\u2019t\u0131r ve Hicran\u2019\u0131n da bunu fark etti\u011fini g\u00fcnl\u00fcklerinden \u00f6\u011freniriz. Atlas e\u015fini ve i\u015fini \u00e7ok seven, maddi olarak her olana\u011fa sahip, i\u015finde istedi\u011fi mertebeye y\u00fckselmi\u015f ve bunlarla kendini b\u00fct\u00fcn hissedebilen biridir. Psikolojide ise kendini tam<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":926,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_piecal_is_event":false,"_piecal_start_date":"","_piecal_end_date":"","_piecal_is_allday":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[48,174],"tags":[39,120,274,275,276,277,179,278,279,280,281,282],"class_list":["post-925","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-duyurular","category-kitap-incelemeleri","tag-edebiyat","tag-kitap","tag-kitap-analizi","tag-kitap-inceleme","tag-leyli-der","tag-melisa-parlak","tag-roman","tag-tesis","tag-turk-edebiyati","tag-yeni-insan","tag-yeni-insan-yayinevi","tag-zeynep-tosun"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","rttpg_featured_image_url":null,"rttpg_author":{"display_name":"Leyli Sanat Derne\u011fi","author_link":"https:\/\/erkanelibol.com.tr\/leylison\/author\/info_j9l9mxd7\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"Duyurular<\/a> K\u0130TAP \u0130NCELEMELER\u0130<\/a>","rttpg_excerpt":"Melisa Parlak\u2019\u0131n 2022\u2019de yay\u0131mlanan Tesis adl\u0131 roman\u0131ndan s\u00f6z edece\u011fiz. Yazar\u0131n g\u00fcncel edebiyatta ba\u015far\u0131l\u0131 say\u0131labilecek olan roman\u0131n\u0131 okurken merak ve hafif bir gerilim duygusunun yan\u0131nda sorgulama ve fark\u0131ndal\u0131k da size yolda\u015f oluyor ve sizi sars\u0131c\u0131 bir sonla kendi d\u00fc\u015f\u00fcncelerinizle ba\u015f ba\u015fa b\u0131rak\u0131yor. Kendini arayanlara ithaf edilen Tesis\u2019te kendini b\u00fct\u00fcn, kay\u0131p, bo\u015f veya par\u00e7alanm\u0131\u015f hisseden kahramanlar\u0131n birbirleriyle,…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/erkanelibol.com.tr\/leylison\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/925","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/erkanelibol.com.tr\/leylison\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/erkanelibol.com.tr\/leylison\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/erkanelibol.com.tr\/leylison\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/erkanelibol.com.tr\/leylison\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=925"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/erkanelibol.com.tr\/leylison\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/925\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/erkanelibol.com.tr\/leylison\/wp-json\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/erkanelibol.com.tr\/leylison\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=925"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/erkanelibol.com.tr\/leylison\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=925"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/erkanelibol.com.tr\/leylison\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=925"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/leylisanat.org\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/WhatsApp-Image-2022-10-10-at-09.26.56-e1665516731690-689x1024.jpeg\")
<\/p>\n