{"id":1121,"date":"2023-03-02T20:16:20","date_gmt":"2023-03-02T17:16:20","guid":{"rendered":"https:\/\/leylisanat.org\/?p=1121"},"modified":"2023-03-02T20:16:20","modified_gmt":"2023-03-02T17:16:20","slug":"psk-busra-yildirim-yazdi-afet-yasantilarinin-basamaklari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/erkanelibol.com.tr\/leylison\/psk-busra-yildirim-yazdi-afet-yasantilarinin-basamaklari\/","title":{"rendered":"Psk. B\u00fc\u015fra Y\u0131ld\u0131r\u0131m Yazd\u0131: Afet Ya\u015fant\u0131lar\u0131n\u0131n Basamaklar\u0131"},"content":{"rendered":"<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-1126 size-full\" src=\"https:\/\/leylisanat.org\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/depremde-evi-yikilan-yasli-kadin-yasadiklarini-gozyaslari-ile-anlatti-komsularimiz-kurtardi.webp\" alt=\"\" width=\"1280\" height=\"720\" \/><\/p>\n<p><em>Payla\u015fmak, sosyalle\u015fmek, rutinlere d\u00f6nmeye ba\u015flamak; ya\u015fanan afeti unutmak demek de\u011fildir. \u0130yile\u015fmenin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. \u0130\u00e7sel iyile\u015fme kaynaklar\u0131na iyi gelecek \u015feylerden biri de ku\u015fkusuz duyulara ve duygulara hitap eden sanatt\u0131r. Hissettiklerini ve ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 yazmak, \u00e7izmek, bi\u00e7imlendirmek, bedenle d\u0131\u015fa vurmak ge\u00e7mi\u015f ve gelecek aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131 kurmay\u0131 sa\u011flayarak iyile\u015fmeye yard\u0131mc\u0131 olacak kaynaklardan biridir. Yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar, travmatik ya\u015fant\u0131lar sonras\u0131nda d\u0131\u015favurumun iyile\u015ftirici g\u00fcc\u00fcne vurgu yapmaktad\u0131r. Payla\u015fmak ve iyile\u015fmek i\u00e7in su\u00e7lu hissetmeksizin bir yol daha var: \u201cSanat\u201d.\u00a0 <\/em><\/p>\n<p>Afet ya\u015fant\u0131lar\u0131n\u0131n birtak\u0131m basamaklar\u0131 vard\u0131r. Her insan bunlar\u0131 farkl\u0131 deneyimler. Birinci basamak uyar\u0131 ve tehdit a\u015famas\u0131d\u0131r. Bu a\u015famada baz\u0131 ki\u015filer \u015fok i\u00e7indedir; baz\u0131lar\u0131 ise devinimsel d\u00fczeyde bir \u015fok tepkisi ya\u015famadan harekete ge\u00e7ebilir. Bu basamakta ihtiya\u00e7lar\u0131n belirlenmesi, kayg\u0131 ve tehditlerin konu\u015fulmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u0130kinci basamak etki basama\u011f\u0131d\u0131r. Afetin etki alan\u0131 ve felaketin boyutu ne kadar b\u00fcy\u00fckse insan tepkileri de buna g\u00f6re de\u011fi\u015febilir. Yine kimileri bu etkiyi o an anlayabiliyorken kimilerinin anlamas\u0131 zaman alabilir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc basamak ise harekete ge\u00e7me ve kurtarma a\u015famas\u0131d\u0131r ve beraberinde d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc basamak olan toplumsal dayan\u0131\u015fmay\u0131 dolay\u0131s\u0131yla iyimserli\u011fi de getirir. Be\u015finci a\u015fama fark\u0131ndal\u0131k a\u015famas\u0131d\u0131r. Fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n be\u015finci s\u0131rada gelmesi \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 geliyor olabilir fakat bahsetti\u011fimiz \u00fczere ilk a\u015famadan itibaren ki\u015filer olaylara anlam verme \u00e7abas\u0131 i\u00e7inde ve \u015fok etkisindedir. Fark\u0131ndal\u0131k a\u015famas\u0131nda olay t\u00fcm detaylar\u0131 ile ele al\u0131nmaya ba\u015flan\u0131r. Yard\u0131mla\u015fmalar s\u00fcrerken yard\u0131m edenler de afetten etkilenenler de olay\u0131 farkl\u0131 boyutlar\u0131yla payla\u015fma imk\u00e2n\u0131 elde ederler. Empati beraberinde hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da getirir. Afetler, d\u00fcnyan\u0131n g\u00fcvenli bir yer oldu\u011funa dair temel inanc\u0131 sarsan do\u011fa olaylar\u0131d\u0131r. D\u00fcnyan\u0131n g\u00fcvenli bir yer olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 deneyimleyen ki\u015filer hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ya\u015farlar. Hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 basama\u011f\u0131 alt\u0131nc\u0131 basamakt\u0131r. Yedinci basamak olan yeniden yap\u0131land\u0131rma ve iyile\u015ftirme a\u015famas\u0131 ise ki\u015finin hem kendi i\u00e7inde hem de toplumsal d\u00fczeyde ger\u00e7ekle\u015fir. Sosyalle\u015fmek payla\u015fmay\u0131, payla\u015fmak ise en ba\u015f\u0131ndan beri iyile\u015fme s\u00fcrecinin yap\u0131lanmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Her insanda homeostazis denen i\u00e7 denge mekanizmas\u0131 vard\u0131r. Yani iyile\u015fme g\u00fcc\u00fc i\u00e7sel kaynaklarda do\u011fal olarak vard\u0131r. Belirtildi\u011fi \u00fczere olay\u0131n etki alan\u0131, boyutu, ki\u015finin deneyimi ve olaydan etkilenme boyutu destek almay\u0131 gerektirebilir. Baz\u0131 ki\u015filer psikolojik ilk yard\u0131m ve psikososyal deste\u011fe ihtiya\u00e7 tabii ki de duyabilir. Baz\u0131lar\u0131 da duymaz. Son d\u00f6nemlerde b\u00f6yle bir yard\u0131ma neden ihtiya\u00e7 duymad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp su\u00e7lu hissedenler de var. Bu his de olduk\u00e7a do\u011fal. \u0130\u00e7imizdeki iyile\u015fme g\u00fcc\u00fc g\u00fcnl\u00fck rutinlerle gelir; ba\u015fta nefes almak, su i\u00e7mek, beslenmek, \u00e7evreyle ba\u011f\u0131 duyusal ve duygusal boyutta s\u00fcrd\u00fcrmek, bug\u00fcn\u00fcn fark\u0131nda olmak\u2026<\/p>\n<p><strong>Psk. B\u00fc\u015fra Y\u0131ld\u0131r\u0131m<\/strong><\/p>\n<p><strong>Leyli Sanat Derne\u011fi ad\u0131na<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Payla\u015fmak, sosyalle\u015fmek, rutinlere d\u00f6nmeye ba\u015flamak; ya\u015fanan afeti unutmak demek de\u011fildir. \u0130yile\u015fmenin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. \u0130\u00e7sel iyile\u015fme kaynaklar\u0131na iyi gelecek \u015feylerden biri de ku\u015fkusuz duyulara ve duygulara hitap eden sanatt\u0131r. Hissettiklerini ve ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 yazmak, \u00e7izmek, bi\u00e7imlendirmek, bedenle d\u0131\u015fa vurmak ge\u00e7mi\u015f ve gelecek aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131 kurmay\u0131 sa\u011flayarak iyile\u015fmeye yard\u0131mc\u0131 olacak kaynaklardan biridir. Yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar, travmatik ya\u015fant\u0131lar sonras\u0131nda d\u0131\u015favurumun iyile\u015ftirici g\u00fcc\u00fcne vurgu yapmaktad\u0131r. Payla\u015fmak ve iyile\u015fmek i\u00e7in su\u00e7lu hissetmeksizin bir yol daha var: \u201cSanat\u201d.\u00a0 Afet ya\u015fant\u0131lar\u0131n\u0131n birtak\u0131m basamaklar\u0131 vard\u0131r. Her insan bunlar\u0131 farkl\u0131 deneyimler. Birinci basamak uyar\u0131 ve tehdit a\u015famas\u0131d\u0131r. Bu a\u015famada baz\u0131 ki\u015filer \u015fok i\u00e7indedir; baz\u0131lar\u0131 ise devinimsel d\u00fczeyde bir \u015fok tepkisi ya\u015famadan harekete ge\u00e7ebilir. Bu basamakta ihtiya\u00e7lar\u0131n belirlenmesi, kayg\u0131 ve tehditlerin konu\u015fulmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u0130kinci basamak etki basama\u011f\u0131d\u0131r. Afetin etki alan\u0131 ve felaketin boyutu ne kadar b\u00fcy\u00fckse insan tepkileri de buna g\u00f6re de\u011fi\u015febilir. Yine kimileri bu etkiyi o an anlayabiliyorken kimilerinin anlamas\u0131 zaman alabilir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc basamak ise harekete ge\u00e7me ve kurtarma a\u015famas\u0131d\u0131r ve beraberinde d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc basamak olan toplumsal dayan\u0131\u015fmay\u0131 dolay\u0131s\u0131yla iyimserli\u011fi de getirir. Be\u015finci a\u015fama fark\u0131ndal\u0131k a\u015famas\u0131d\u0131r. Fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n be\u015finci s\u0131rada gelmesi \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 geliyor olabilir fakat bahsetti\u011fimiz \u00fczere ilk a\u015famadan itibaren ki\u015filer olaylara anlam verme \u00e7abas\u0131 i\u00e7inde ve \u015fok etkisindedir. Fark\u0131ndal\u0131k a\u015famas\u0131nda olay t\u00fcm detaylar\u0131 ile ele al\u0131nmaya ba\u015flan\u0131r. Yard\u0131mla\u015fmalar s\u00fcrerken yard\u0131m edenler de afetten etkilenenler de olay\u0131 farkl\u0131 boyutlar\u0131yla payla\u015fma imk\u00e2n\u0131 elde ederler. Empati beraberinde hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da getirir. Afetler, d\u00fcnyan\u0131n g\u00fcvenli bir yer oldu\u011funa dair temel inanc\u0131 sarsan do\u011fa olaylar\u0131d\u0131r. D\u00fcnyan\u0131n g\u00fcvenli bir yer olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 deneyimleyen ki\u015filer hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ya\u015farlar. Hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 basama\u011f\u0131 alt\u0131nc\u0131 basamakt\u0131r. Yedinci basamak olan yeniden yap\u0131land\u0131rma ve iyile\u015ftirme a\u015famas\u0131 ise ki\u015finin hem kendi i\u00e7inde hem de toplumsal d\u00fczeyde ger\u00e7ekle\u015fir. Sosyalle\u015fmek payla\u015fmay\u0131, payla\u015fmak ise en ba\u015f\u0131ndan beri iyile\u015fme s\u00fcrecinin yap\u0131lanmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Her insanda homeostazis denen i\u00e7 denge mekanizmas\u0131 vard\u0131r. Yani iyile\u015fme g\u00fcc\u00fc i\u00e7sel kaynaklarda do\u011fal olarak vard\u0131r. Belirtildi\u011fi \u00fczere olay\u0131n etki alan\u0131, boyutu, ki\u015finin deneyimi ve olaydan etkilenme boyutu destek almay\u0131 gerektirebilir. Baz\u0131 ki\u015filer psikolojik ilk yard\u0131m ve psikososyal deste\u011fe ihtiya\u00e7 tabii ki de duyabilir. Baz\u0131lar\u0131 da duymaz. Son d\u00f6nemlerde b\u00f6yle bir yard\u0131ma neden ihtiya\u00e7 duymad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp su\u00e7lu hissedenler de var. Bu his de olduk\u00e7a do\u011fal. \u0130\u00e7imizdeki iyile\u015fme g\u00fcc\u00fc g\u00fcnl\u00fck rutinlerle gelir; ba\u015fta nefes almak, su i\u00e7mek, beslenmek, \u00e7evreyle ba\u011f\u0131 duyusal ve duygusal boyutta s\u00fcrd\u00fcrmek, bug\u00fcn\u00fcn fark\u0131nda olmak\u2026 Psk. B\u00fc\u015fra Y\u0131ld\u0131r\u0131m Leyli Sanat Derne\u011fi ad\u0131na<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1126,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_piecal_is_event":false,"_piecal_start_date":"","_piecal_end_date":"","_piecal_is_allday":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[48,212],"tags":[424,425,426,427,428,429,430,431,432,433,434,96,435,436,385],"class_list":["post-1121","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-duyurular","category-yazilar","tag-adiyaman","tag-antakya","tag-busra-yildirim","tag-deprem","tag-depremzede","tag-dogal-afet","tag-hatay","tag-hayat","tag-iyilesme","tag-kahramanmaras","tag-malatya","tag-psikoloji","tag-sanatla-iyilesme","tag-yasam","tag-yuzlesme"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","rttpg_featured_image_url":null,"rttpg_author":{"display_name":"Leyli Sanat Derne\u011fi","author_link":"https:\/\/erkanelibol.com.tr\/leylison\/author\/info_j9l9mxd7\/"},"rttpg_comment":1,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/erkanelibol.com.tr\/leylison\/category\/duyurular\/\" rel=\"category tag\">Duyurular<\/a> <a href=\"https:\/\/erkanelibol.com.tr\/leylison\/category\/yazilar\/\" rel=\"category tag\">YAZILAR<\/a>","rttpg_excerpt":"Payla\u015fmak, sosyalle\u015fmek, rutinlere d\u00f6nmeye ba\u015flamak; ya\u015fanan afeti unutmak demek de\u011fildir. \u0130yile\u015fmenin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. \u0130\u00e7sel iyile\u015fme kaynaklar\u0131na iyi gelecek \u015feylerden biri de ku\u015fkusuz duyulara ve duygulara hitap eden sanatt\u0131r. Hissettiklerini ve ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 yazmak, \u00e7izmek, bi\u00e7imlendirmek, bedenle d\u0131\u015fa vurmak ge\u00e7mi\u015f ve gelecek aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131 kurmay\u0131 sa\u011flayarak iyile\u015fmeye yard\u0131mc\u0131 olacak kaynaklardan biridir. Yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar, travmatik ya\u015fant\u0131lar sonras\u0131nda d\u0131\u015favurumun&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/erkanelibol.com.tr\/leylison\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1121","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/erkanelibol.com.tr\/leylison\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/erkanelibol.com.tr\/leylison\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/erkanelibol.com.tr\/leylison\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/erkanelibol.com.tr\/leylison\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1121"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/erkanelibol.com.tr\/leylison\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1121\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/erkanelibol.com.tr\/leylison\/wp-json\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/erkanelibol.com.tr\/leylison\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1121"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/erkanelibol.com.tr\/leylison\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1121"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/erkanelibol.com.tr\/leylison\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1121"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}